|
|
Altın Ayarı ve Alaşımları
Altının kimyadaki saflığı “yüzde” ile, mücevhercilikteki saflığı ise “karat” veya “ayar” terimleriyle ifade edilir.
Buna göre 24 ayar (veya karat) altın % 100 saf altını, 22 ayar ise % 91, 6 saf altını ifade etmektedir. 22 ayar altının % 8,4’ü diğer metaller ile tamamlanmıştır.
Gram İle Alınıp Satılan Altınlar:
1- 24 ayar 995 milyem has altın, 2- 22 ayar 916 milyem altın, 3- 18 ayar 750 milyem altın, 4- 14 ayar 585 milyem altın, 5- 8 ayar 335 milyem altın.
Milyem gramın binde biridir.
1 gr. 24 ayar has (külçe) altın 995 milyemdir. 1 gr. 22 ayar altın 916 milyemdir. 1 gr. 18 ayar altın 750 milyemdir. 1 gr. 14 ayar altın 585 milyemdir. 1 gr. 8 ayar altın 335 milyemdir.
Piyasalarda 1, 5, 10, 50, 100, 250, 500 gr.’lık has külçe altın alım satımı yapılabilmektedir. Kuyumcular 1000 gr. külçe altın da alabilmektedir. Türkiye’de altınlar gram ile ifade edilirken Avrupa ve diğer Dünya ülkelerinde Ons olarak da ifade edilebilmektedir.
1 ile 12500 gr. arasındaki has (külçe altınların gram ve ons cinsinden ağırlıkları da aşağıdaki gibidir. 1 gr. Külçe 0,032151 Ons 5 gr. Külçe 0,160754 Ons 10 gr. Külçe 0,321507 Ons 50 gr. Külçe 1,607537 Ons 100 gr. Külçe 3,215074 Ons 250 gr. Külçe 8,037686 Ons 500 gr. Külçe 16,075372 Ons 1000 gr. Külçe 32,150743 Ons 12500 gr. Külçe 401,884288 Ons
Altınların birbirlerine tahvil (değişme) edilmesi için özel formüller varsa da pratikde eritilen altın kendi milyemiyle çarpılması sonucu has altın gramı bulunur. Bulunan gram ise imalatı yapılan altının gramına bölünmesi halinde elde edilen mamul altın gramı bulunur.
Konuyu bir örnekle açıklayacak olursak: 100 gr. 22 ayar altını eritip 14 ayar altın imalatı yaptıracak olursak (100 x 0,916 = 91,60 x 0,585) = 156,58 gr. 14 ayar altın elde edebiliriz. 100 gr. 14 ayar altını eritip 18 ayar altın imalatı yapacak olursak (100 x 0,585 = 58,50 : 0,750) = 78,00 gr. 18 ayar altın elde edebiliriz.
Adet İle Alınıp Satılan Altınlar:
1- Ata çeyrek altın 1.75 gr. 22 ayar, 2- Ata yarım altın 3.50 gr. 22 ayar, 3- Ata Lira altın 7.20 gr. 22 ayar, 4- Ziynet Lira altın 7.00 gr. 22 ayar, 5- Ata 2,5’lu altın 17.50 gr. 22 ayar, 6- Ata 5’li altın 36.00 gr. 22 ayar, 7- Reşat Lira altın 7.20 gr. 22 ayar, 8- Reşat 2,5’lu altın 18.00 gr. 22 ayar, 9- Reşat 5’li altın 36.00 gr. 22 ayar, 10- Hamit Lira altın 7.20 gr. 22 ayar, 11- Hamit 2,5’lu altın 18.00 gr. 22 ayar, 12- Hamit 5’li altın 36.00 gr. 22 ayar.

Reşat ve Hamit cinsinden olan 7 ile 12’nci sıralarda belirtilen altınlar Osmanlı döneminde bastırılan altın olduğu için antik değere sahip olup çok fazla yıpranmadığı sürece eritme yaptırılmaz.

Başka bir ifade ile altın değerinin yanında antik değeri de olduğundan, eritme durumunda antik değeri ortadan kalkacağından eritilerek başka cins altın yaptırılmaz.
Altınların görünümleri Kırmızı, Beyaz ve Yeşil renklerde olur. Adet ile satılan altınlar ile 8 ayar altınlar Kırmızı görünümlüdür. Yeşil ve Beyaz altınlar ise 14, 18, 22 ayar altınlarda olabileceği gibi Kırmızı renkte de olabilir. Saf külçe altınlar da yine Kırmızı görünümlüdür.
 24 ayar has altına Alloit madeni katıldığında altının görünümü beyaz olur. 24 ayar has altına bakır katıldığında altının görünümü Kırmızı olur. 24 ayar has altına gümüş katıldığında altının görünümü Yeşil olur. 24 ayar has altında dahi % 100 altın bulunmaz. Bunun 995 milyemi has külçe altın olup 5 milyemi ise bakırdır.
|